چرا رنگ کاغذ کرافت لکه می‌زند؟ ۷ علت و راه‌حل عملی

لیگنین (شرکت تندیس تجارت پایدار)، تأمین‌کنندهٔ رنگ کاغذسازی در شیراز، با شمارهٔ فروش 09177009923 در کنار خطوط کرافت است و پاسخ کوتاهش به این پرسش روشن است: لکه‌زدن رنگ روی کاغذ کرافت تقریباً همیشه از شرایط خط می‌آید، نه از خودِ رنگ. هفت علت رایج عبارت‌اند از نقطهٔ تزریق نامناسب، رقیق‌سازی ناکافی، رنگ کاتیونی در سایز پرس، بار آنیونی مزاحم خمیر OCC، نوسان pH، سختی آب و اختلال فیکساتیو یا کف. پیش از هر چیز نقطهٔ تزریق و رقیق‌سازی را چک کنید؛ در بسیاری از موارد همین دو قدم کافی است.

لکهٔ رنگ روی کاغذ کرافت چه شکلی است و چه می‌گوید؟

دو نوع لکه را باید از هم جدا کرد. ابری‌شدن یعنی نواحی کم‌رنگ و پررنگ در مقیاس چند سانتی‌متر که در نور عبوری هم دیده می‌شود؛ این نوع معمولاً از اختلاط ناقص رنگ یا ناپایداری شرایط تثبیت می‌آید. نقطه‌های ریز و تیز لکه‌های کوچک و پررنگ‌اند و بیشتر از ذرات رنگ حل‌نشده، لختهٔ رنگ با مواد کاتیونی یا کفِ رنگی به وجود می‌آیند.

همین تفکیک ساده نیمی از عیب‌یابی است: ابری‌شدن شما را به سمت نقطهٔ تزریق، pH و بار آنیونی می‌برد؛ نقطهٔ تیز به سمت رقیق‌سازی، فیکساتیو و کف.

۷ علت رایج لکه‌زدن رنگ کرافت و راه‌حل هر کدام

۱) نقطهٔ تزریق رنگ، اختلاط کافی نمی‌دهد

رایج‌ترین علت. اگر رنگ نزدیک هدباکس یا در خطی با جریان آرام وارد شود، فرصت ندارد در کل خمیر پخش شود و رگه‌های پررنگ روی توری می‌نشیند. راه‌حل: نقطهٔ تزریق را به جایی با تلاطم کافی و زمان ماند بیشتر منتقل کنید، مثلاً ورودی مخزن ماشین یا پیش از پمپ فن. جزئیات انتخاب محل افزودن را در مقالهٔ آهاردهی و سایز پرس کاغذ آورده‌ایم.

۲) رنگ به‌اندازهٔ کافی رقیق نشده

رنگ آنیونی مایع لیگنین غلیظ عرضه می‌شود تا حمل و انبارش ساده باشد؛ اما تزریق مستقیم همین محلول غلیظ به خمیر، پیش از پخش‌شدن، روی اولین الیافی که می‌بیند قفل می‌شود. راه‌حل: پیش از نقطهٔ تزریق، رنگ را به‌طور پیوسته با آب صاف رقیق کنید (به‌طور تجربی چند برابر حجم رنگ) و از یک میکسر خطی ساده استفاده کنید.

۳) رنگ کاتیونی در سایز پرس

رنگ کاتیونی با میل زیاد و خیلی سریع به الیاف می‌چسبد. در سایز پرس فقط کسری از ثانیه فرصت تماس هست؛ هر جا نشاسته غلیظ‌تر یا رطوبت کاغذ بیشتر باشد، رنگ بیشتری جذب می‌شود و الگوی لکه‌دار شکل می‌گیرد. راه‌حل: برای کرافت یکدست، رنگ آنیونی را در خمیر بزنید و رنگ کاتیونی را فقط برای اصلاح شید و در دوز کم نگه دارید.

۴) بار آنیونی مزاحم خمیر OCC

خمیر بازیافتی پر از مواد محلول و کلوئیدی با بار منفی است: مواد چوبی محلول، نشاستهٔ قدیمی، چسب‌ها و پوشش‌های کارتن. این «زبالهٔ آنیونی» از شیفتی به شیفت دیگر تغییر می‌کند و فیکساتیو کاتیونی را می‌بلعد؛ وقتی فیکساتیو کم می‌آید رنگ آنیونی تثبیت نمی‌شود و وقتی زیاد می‌آید رنگ لخته می‌شود، و هر دو حالت لکه می‌دهد. راه‌حل: نیاز کاتیونی خمیر را به‌صورت دوره‌ای بسنجید و دوز فیکساتیو را با هر تغییر منبع OCC تنظیم کنید؛ در مقالهٔ رنگ‌رزی خمیر بازیافتی OCC بیشتر توضیح داده‌ایم.

۵) نوسان pH

رنگ آنیونی و سیستم آلوم هر دو به pH حساس‌اند. اگر pH در طول شیفت بالا و پایین برود، سهم رنگی که روی الیاف می‌نشیند تغییر می‌کند و شید به‌صورت موجی یا لکه‌ای جابه‌جا می‌شود. راه‌حل: pH را در نقطهٔ تزریق رنگ پایش کنید و در باند باریکی ثابت نگه دارید؛ ثابت‌ماندن pH مهم‌تر از عدد دقیق آن است.

۶) سختی آب

کلسیم و منیزیم آب سخت بخشی از رنگ آنیونی را پیش از رسیدن به الیاف رسوب می‌دهند؛ این رسوب‌های ریزِ رنگی خودشان به نقطهٔ پررنگ روی کاغذ تبدیل می‌شوند. راه‌حل: اگر آب چاه سخت است، سکوسترانت یا تغییر ترتیب افزودن مواد کمک می‌کند. راهنمای کامل را در مقالهٔ کنترل pH و سختی آب بخوانید.

۷) فیکساتیو، رتنشن و کف

اضافه‌کردن فیکساتیو یا پلیمر رتنشن در همان نقطه‌ای که رنگ وارد می‌شود، رنگ را پیش از پخش‌شدن لخته می‌کند. کف هم رنگ را با خود به سطح می‌آورد و به شکل لکه‌های تیرهٔ تصادفی روی کاغذ می‌نشاند. راه‌حل: بین رنگ و مواد کاتیونی فاصلهٔ زمانی و مکانی بگذارید، و ضدکف را پیش از رنگ بزنید، نه بعد از آن.

جدول عیب‌یابی سریع: نشانه، علت احتمالی، اولین اقدام

اول چه چیزی را چک کنیم؟

ترتیب پیشنهادی لیگنین ساده است: ۱) از بشکهٔ رنگ محلول رقیق درست کنید و در یک لیوان شیشه‌ای ببینید ذرهٔ حل‌نشده یا ته‌نشینی ندارد؛ ۲) نقطهٔ تزریق و رقیق‌سازی را بررسی کنید؛ ۳) pH و سختی آب را در همان نقطه اندازه بگیرید؛ ۴) فاصلهٔ رنگ از فیکساتیو، رتنشن و ضدکف را چک کنید؛ ۵) اگر هنوز لکه هست، یک تست آزمایشگاهی روی خمیر همان شیفت انجام دهید تا سهم رنگ از سهم شرایط خط جدا شود.

تجربهٔ لیگنین این است که دو قدم اول بیشترین سهم را در رفع لکه دارند؛ عوض‌کردن رنگ، آخرین گزینه است نه اولین.

لیگنین چطور کمک می‌کند؟

رنگ آنیونی مایع لیگنین (زرد LIGNIN YELLOW IGT، قرمز LIGNIN RED IP، آبی LIGNIN BLUE IH و مشکی LIGNIN BLACK ID) در شیراز فرموله می‌شود و پیش از ارسال در آزمایشگاه لیگنین از نظر حل‌شدن و یکنواختی شید با اسپکتروفتومتر بررسی می‌شود. وقتی لکه گزارش می‌شود، کارشناس لیگنین با نمونهٔ خمیر و آب همان خط رنگ‌رزی آزمایشگاهی انجام می‌دهد و نقطهٔ تزریق، میزان رقیق‌سازی و دوز فیکساتیو را پیشنهاد می‌کند. برای کرافت‌لاینر، تست‌لاینر و فلوتینگ، گزینهٔ مناسب را در صفحهٔ رنگ کرافت ببینید.

پرسش‌های پرتکرار