رنگ مایع کاغذ کرافت: پتنت‌های BASF دربارهٔ پایداری و شید ثابت چه می‌گویند؟
رنگ مایع کرافت وقتی خوب است که در انبار رسوب نکند، در سرما سفت نشود و از بشکه‌ای به بشکهٔ دیگر شید یکسان بدهد. پتنت‌های منتشرشدهٔ BASF نشان می‌دهند کلید این پایداری نمک کم و فرمولاسیون آبی پایدار است. لیگنین (شرکت تندیس تجارت پایدار، شیراز) رنگ‌های مایع کرافت را بر همین اصول در شیراز فرموله میکند؛ فروش: 09177009923.
چرا کارخانه‌های کاغذ به رنگ مایع رو آوردند؟
رنگ پودری باید در کارخانه حل، صاف و توزین شود؛ هر خطای کوچک در این مراحل، شید را جابه‌جا میکند و گرد و غبار رنگ هم مشکل ایمنی و نظافت دارد. رنگ مایع آمادهٔ مصرف با پمپ دوزینگ مستقیم به خمیر تزریق میشود و اپراتور با یک عدد دوز ثابت کار میکند. چالش اصلی رنگ مایع، پایداری در انبار است و پتنت‌ها دقیقاً همین را حل کرده‌اند.
پتنت WO2007057370 (BASF، ۲۰۰۷) چه می‌گوید؟
این پتنت با عنوان «فرمولاسیون‌های مایع رنگ مستقیم» در ۲۴ مه ۲۰۰۷ منتشر شده و مالک آن BASF است. موضوع آن، رنگ مایع قهوهای برای کاغذ و مقوای بسته‌بندی است که از ترکیب Direct Brown 44 و Direct Yellow 11 ساخته میشود و می‌تواند با رنگ‌های آبی (مثل Direct Blue 15 و 71) و قرمز (مثل Direct Red 80 و 81) تنظیم شود.
سه نکتهٔ کلیدی پتنت برای کارخانهٔ کاغذ:
| نکته | معنای عملی |
| سقف سدیم پایین (حداکثر ۰٫۳ درصد وزنی) | نمک زیاد در رنگ مایع باعث رسوب ته بشکه و ژل‌شدن در سرما میشود |
| پایداری در انبار سرد و گرم | رنگ در زمستان و تابستان کیفیت خود را حفظ میکند و شید بچ‌ها یکسان میماند |
| محلول غیرشبه‌پلاستیک | رنگ با گذشت زمان سفت و غلیظ نمیشود و پمپ دوزینگ همیشه همان مقدار را می‌دهد |
به نوشتهٔ خود پتنت، این محلول‌ها «رنگرزی خوبی روی کاغذ و مقوا، به‌ویژه در خمیر» می‌دهند و برای تولیدکنندگان کاغذ بسته‌بندی که شیدهای قهوهای از پیش ترکیب‌شده می‌خواهند مناسب‌اند.
پتنت‌های دیگر رنگ مایع مستقیم
- US7160336 (BASF): فرمولاسیون آبی آمادهٔ ترکیب بر پایهٔ ترکیب‌های Direct Yellow 11 برای رنگرزی الیاف کاغذ؛ زرد پایهٔ شیدهای کرافت.
- US20080201872: فرمولاسیون آبی مخلوط رنگها که مستقیم یا پس از رقیق‌سازی برای رنگرزی کاغذ و مقوا، از جمله در خمیر، به کار می‌رود.
- US8034129: محلول‌های آبی رنگ‌های مستقیم در گروه پتنت‌های رنگرزی کاغذ.
مشترک همهٔ این پتنت‌ها: رنگ مستقیم (آنیونی) در محلول آبیِ کمنمک و پایدار، تا کارخانه بدون حلکردن پودر، شید ثابت بگیرد.
از تأمین‌کنندهٔ رنگ مایع چه بپرسید؟
| پرسش | چرا مهم است |
| رنگ در زمستان ژل یا سفت میشود؟ | نمک بالا و فرمولاسیون ناپایدار در سرما مشکل میسازد |
| ته بشکه رسوب میکند؟ | رسوب یعنی غلظت متغیر و شید ناپایدار |
| شید هر بچ با اسپکتروفتومتر کنترل میشود؟ | بدون اندازه‌گیری، یکنواختی بچ‌ها تضمین نمیشود |
| گواهی آنالیز هر بچ همراه بار می‌آید؟ | غلظت، چگالی و pH باید برای هر بچ معلوم باشد |
| شید روی خمیر خود کارخانه ساخته میشود؟ | خمیر بازیافتی هر کارخانه رنگ زمینهٔ متفاوتی دارد |
چرا ترکیب زرد و قهوهای برای کرافت؟
شید قهوهای کرافت از ترکیب یک زرد قوی (مثل Direct Yellow 11) با یک قهوهای یا قرمز ساخته میشود و با مقدار کمی مشکی یا آبی تیره‌تر یا خنثی‌تر می‌گردد. لیگنین همین منطق را با چهار رنگ آنیونی خود (زرد YELLOW IGT، قرمز RED IP، آبی BLUE IH و مشکی BLACK ID) پیاده میکند؛ جزئیات در صفحهٔ رنگ آنیونی کاغذ و راهنمای رنگ کرافت.
لیگنین چه میکند؟
لیگنین رنگدانهٔ ترکیه را در شیراز به رنگ مایع پایدار و کمنمک تبدیل میکند، هر بچ را با نمونهٔ مرجع در آزمایشگاه مقایسه میکند و شید را طبق نمونهٔ ارسالی روی خمیر خود کارخانه میسازد. فرایند تولید را در صفحهٔ تولیدکنندهٔ رنگ کاغذ ببینید.
منابع
- WO2007057370A2 — Liquid direct dye formulations (BASF)
- US7160336 — Liquid formulations of direct dyes (BASF)
- US20080201872A1 — Aqueous formulations of dye mixtures
- US8034129B2 — Aqueous solutions of direct dyes
پرسش‌های پرتکرار
چرا رنگ مایع کاغذ ته بشکه رسوب میکند؟
معمولاً بهخاطر نمک زیاد یا فرمولاسیون ناپایدار. پتنت BASF برای پایداری رنگ مایع قهوهای کرافت، سقف سدیم را ۰٫۳ درصد وزنی تعیین کرده است؛ رنگ کمنمک در انبار سرد و گرم پایدار میماند.
رنگ مایع کرافت در زمستان یخ میزند یا سفت میشود؟
رنگ مایعِ درست فرمولهشده در سرمای معمول انبار سفت نمیشود. با این حال در انبار زیر صفر، ظرف را دور از یخزدگی نگه دارید و پیش از مصرف هم بزنید.
رنگ مایع بهتر است یا پودری؟
برای خط کاغذسازی، رنگ مایع دوز دقیقتر، شید یکنواختتر و کار سادهتر بدون گرد و غبار دارد؛ رنگ پودری ارزانتر حمل میشود ولی حلکردن و توزین دستی خطای شید میآورد.
کدام رنگها شید قهوهای کرافت را میسازند؟
ترکیب یک زرد مستقیم (مثل Direct Yellow 11) با قهوهای یا قرمز مستقیم، و برای تیرهکردن کمی مشکی یا آبی. لیگنین این شید را با چهار رنگ آنیونی خود روی خمیر هر کارخانه میسازد.
رنگ مایع کرافت پایدار با شید ثابت
تکه‌ای از کاغذ هدف را بفرستید؛ لیگنین شید را طبق نمونهٔ ارسالی روی خمیر شما میسازد و رنگ نمونه را برای تست می‌فرستد.